احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
292
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ايران در بعضى از باغها كاشته مىشود . ميوهء پونسيروس تركيب شيميايى : يك 1 گلوزيد - اسانس روغنى فرار شامل ليمونن و لينالول استات مىباشد . خواص درمانى : آن را بخوريد . ملين و مدر و محرك است ، ضد بلغم و ضد تشنج و تببر و مقوى معده است و هاضمه را تقويت مىكند ، از اسهال و قى جلوگيرى مىنمايد ، اگزما و روماتيسم را درمان مىكند . پوست پونسيروس خواص درمانى : 1 - آب دمكردهء آن را بنوشيد . در مورد سرماخوردگى مؤثر است . 2 - آن را در روغن كنجد خرد كرده و گرم نماييد ، براى درمان ناراحتىهاى گلو به كار ببريد . پونهء نهرى نامهاى ديگر : خليه - راقو - پودنه دلتى - ظفيره - ظفيرا - نحاع - نجام - نعنع الماء - جلنجوجه - صعتر الفرس - پودنج - پودنه - پودينه - پودنگ - ضومران - پونه - پونا - فودنج - فوتنج - فليحا - جق التمساح - نهانهه - حبق - حبق الماء - حبق التماس - كوهينه - صعتر فارسى - منتاپوليديوم - Penny royal - European - Pudding grass - Pouliot - Mentha . pulegium - Menthe pouliot مشخصات : گياهى است علفى چندساله از خانوادهء نعناع . ساقهء آن استوانهاى به ارتفاع در حدود 10 تا پنجاه و پنج سانتىمتر . برگهاى آن تقريبا بدون دمبرگ و سبز تيره بيضىشكل با نكتيز و دندانه كه در اثر فشردن بوى قوى اسانس پونه از آن استشمام مىشود . پايهيى از گياه كه در آب مىرويد كم بوتر است و در مواردى بىبوست . گلهاى آن به رنگ صورتى يا بنفش به صورت گروهى از گلهاى كوچك در بقل برگ بين برگ و ساقه در تابستان ظاهر مىشود . پونه به حالت وحشى در نقاط مرطوب ، در دشتها و كنار جويبارها و گاهى در داخل آب جويها و چشمهها و كنار باطلاقها مىرويد . اين گياه در اروپا ، آفريقاى شمالى ، حبشه و مناطق مختلف آسيا بهطور وحشى مىرويد و در ايران در مناطق شمال در مازندران و گيلان ، در اطراف رشت و در ماسهزارهاى غازيان و نقاط مرطوب لاهيجان و همچنين در جاهاى ديگر ايران بطور خودرو مىرويد .